به گزارش روابط عمومی مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران، سومین پیشنشست حوزه فرهنگی و اجتماعی در چارچوب همایش ملی «سیاستگذاری و حکمرانی شهری» با هدف بررسی ابعاد فرهنگی، اجتماعی و مفهومی حکمرانی نوین شهری برگزار شد.
این نشست با حضور جمعی از استادان دانشگاه، پژوهشگران و مدیران شهری، به طرح و تحلیل رویکردهای نوین در حکمرانی شهری از منظر فرهنگی و اجتماعی پرداخت.
ضرورت ایجاد گفتوگو برای طراحی الگوهای بومی حکمرانی
در ابتدای نشست، نادر جعفری دبیر علمی همایش با تشریح اهداف و ضرورتهای برگزاری پیشنشستها، بر اهمیت بازتعریف رابطه میان سیاستگذاری شهری و زیست اجتماعی شهروندان تأکید کرد.
وی با بیان اینکه حکمرانی شهری در ایران همچنان رویکردی بخشی، واکنشی و کوتاهمدت دارد، گفت: ایجاد گفتوگو میان حوزههای علمی، فرهنگی و مدیریتی برای طراحی الگوهای بومی حکمرانی، ضرورتی انکارناپذیر برای آینده مدیریت شهری است.
در ادامه احمد شاکری عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم انسانی با بیان اینکه شهر صرفاً مجموعهای از ساختمانها و خیابانها نیست، اظهار کرد: شهر میدان گفتوگوی قدرت، فرهنگ و مردم است.
وی افزود: سیاستگذاری شهری باید از مدیریت فنی صرف عبور کرده و به درک فرهنگی و اجتماعی از فضاهای شهری به عنوان میدانهای تولید معنا و کنش برسد.
شاکری همچنین مفهوم «فضاهای میانجی» را بهعنوان حلقه ارتباطی میان ساختارهای رسمی و زیست روزمره شهروندان معرفی کرد.
پیشنهاد تأسیس مرکز آیندهپژوهی و حکمرانی سالمندی
در ادامه این نشست، حسین حیدری عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم انسانی به یکی از چالشهای آینده مدیریت شهری اشاره کرد و گفت: با استناد به دادههای پژوهشی تا سال ۱۴۳۰، حدود ۲۶ درصد جمعیت تهران را سالمندان تشکیل خواهند داد؛ تحولی که نیازمند بازنگری بنیادین در ساختار حکمرانی شهری است.
حیدری با معرفی مدل «حکمرانی هوشمند و یکپارچه سالمندی» سه گام راهبردی را پیشنهاد کرد و گفت: در مرحله کوتاه مدت تشکیل کارگروه میانبخشی سالمندی و تدوین اساسنامه مرکز حکمرانی سالمندی تهران ضروری است، در مرحله میانمدت لازم است تا سامانه جامع دادههای سالمندی و اجرای پایلوت منطقهای اجرا شود و در مرحله بلندمدت باید شاهد نهادینهسازی سیاستهای سالمندی در برنامهریزی شهری و تدوین شاخصهای شهر سالمند دوست باشیم.
وی با تأکید بر اینکه سالمندی نه بحران، بلکه فرصتی برای بازسازی شبکههای اجتماعی و توسعه سرمایه انسانی است، پیشنهاد تأسیس مرکز آیندهپژوهی و حکمرانی سالمندی را مطرح کرد.
لزوم حکمرانی مشارکتی در حوزه کودکان کار و خیابان
در بخش پایانی این نشست، محمدکریم آسایش پژوهشگر حوزه اجتماعی به ارائه نتایج طرح پژوهشی بهبود وضعیت کودکان کار و خیابان در تهران پرداخت.
وی با رویکرد حکمرانی مشارکتی، بر ضرورت گذار از مداخلات مقطعی به سیاستهای پایدار اجتماعی تأکید کرد و گفت:کودکان کار، تنها قربانی فقر اقتصادی نیستند، بلکه حاصل ضعف شبکههای حمایتی و ناهماهنگی نهادیاند.
آسایش با اشاره به یافتههای میدانی این پژوهش افزود: بیش از ۷۵ درصد کودکان کار در مناطق دارای محرومیت فضایی و کمبود خدمات شهری زندگی میکنند.
وی ادامه داد: در این طرح، با بهرهگیری از نقشهبرداری فضایی (GIS)، سه سطح مداخله طراحی شده است، اولین سطح پیشگیری اولیه با رویکرد آموزش خانوادهها و توانمندسازی محلی است، سطح دوم پیشگیری ثانویه با رویکرد حمایت از کودکان در معرض خطر و مداخله سریع و سطح سوم بازتوانی و ادغام اجتماعی با هدف بازگرداندن کودکان به چرخه آموزش و زندگی اجتماعی سالم است.