| 29 خرداد 1400

زنگ خطر40 هزار مرگ زودرس در کشور براثر آلودگی هوا

1400/3/11 | 12:11 | 149 | 0
زنگ خطر40 هزار مرگ زودرس در کشور براثر آلودگی هوا

به  گزارش روابط عمومی مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهری تهران، وبینار تخصصی بررسی تجربیات چین در کاهش آلودگی هوا به همراه رونمایی از کتاب "مرور 20 سال کنترل آلودگی هوا در پکن" با حضور"والنتین فولتسکو "، مسئول ارشد برنامه یکپارچه اقلیم و هوای پاک دبیرخانه برنامه محیط‌زیست سازمان ملل(UNEP)، سید محمد میرزایی قمی، رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست کشور، یوسف حجت، عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس، حسین‌رضا شهیدزاده، مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای شهرداری تهران، محمدصادق حسنوند، رئیس مرکز تحقیقات آلودگی هوا دانشگاه علوم پزشکی تهران، ساسان فریدی، دانش آموخته بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران، رضا گلشن‌خواص، عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران و رضا بیات، مدیر مطالعات خدمات شهری و محیط زیست مرکز مطالعات برگزار شد. 
در آغاز این نشست والنتین فولتسکو با معرفی راهکارها و شاخص‌های موفقیت اجرای برنامه هوای پاک در شهر پکن گفت: از 2013 تا 2017 غلظت ذرات معلق در هوای شهرهای بزرگ و صنعتی دنیا به‌قدری بوده که سازمان ملل را به فکر پیشنهاد راهکارهای مناسب برای کاهش این آلودگی انداخته است.
وی در ادامه افزود: یکی از این راهکارها ایجاد کمپین Breathlifeدر راستای کاهش آلودگی هوا در اغلب شهرهای جهان بود؛ این کمپین برای دست‌یابی به هوای پاک، زمین پاک و سوخت‌های زیست‌پذیر برای مردم جهان فعالیت‌هایی در دست اقدام دارد. 
والنتین فولتسکو با اشاره به 25 پیشنهادی که از سوی سازمان ملل برای دست‌یابی به هوای پاک ارائه شده است افزود : برای دست یافتن به بهبود کیفیت هوا، نیازمند توسعۀ پایدار هستیم تا اقدامات ذیل آن 25 پیشنهاد انجام شود.
مسئول ارشد برنامه یکپارچه اقلیم و هوای پاک در مورد تجربه آلودگی هوا در پکن ادامه داد: در حقیقت تمرکز مدیریت کیفیت هوا در پکن حول شش شاخص اصلی کاهش آلاینده‌های ذرات معلق در هوا بود و مساعدت‌های فنی سازمان ملل بر اساس آن توانسته با برنامه‌ریزی علمی و اقدامات پیشگیرانه به هدف نهایی که کاهش آلودگی هوا است، برسد. یکی از جزییات مؤثر در کاهش آلایندگی در پکن در بخش نیروگاه‌ها، کاهش استفاده از زغال‌سنگ و اصلاح الگوی مصرف گرمایش خانگی است. در اصل از این طریق توانستند میزان آلایندگی در بخش انرژی را کاهش بدهند؛ اصلاح کیفیت سوخت و تأکید بر معاینات فنی خودروها و بهبود سوخت خودروها از دیگر اقدامات کشور چین در راستای بهبود کیفیت هوا بوده است.
در ادامه این نشست محمدصادق حسنوند، رئیس مرکز تحقیقات آلودگی هوا دانشگاه علوم پزشکی تهران و مترجم کتاب ؛ این کتاب را مجموعه منسجم از اقدامات کنترلی آلودگی هوا در چین عنوان کرد که می‌تواند نقشه راه مناسبی برای اقدامات پیشگیرانه در بهبود کیفیت و کنترل آلودگی هوا و شاخص‌های ارزیابی باشد.
وی با اظهار نگرانی از آلودگی هوای کلان‌شهرهای ایران افزود: در ایران آلودگی هوا سالیانه بیش از 40 هزار مرگ زودرس را رقم زده و غلظت آلاینده‌ها خصوصاً شاخص اصلی یعنی PM2.5 در کشور روند کاهشی محسوسی نداشته است.
در ادامه این نشست برخط رضا گلشن‌خواص، ناظر علمی ترجمه کتاب افزود: صنعتی شدن ممکن است یک میراث طولانی از آلودگی آب، خاک و هوا را برجای بگذارد. همچنین متنوع سازی اقتصاد داخلی، یک حرکت عاقلانه در این مسیر محسوب می‌شود.
در ادامه ساسان فریدی مترجم دوم کتاب افزود: شرکت‌های خصوصی، مشوق‌های کمی برای نصب تجهیزات کنترل انتشار دارند مگر اینکه موظف به این کار شوند. بر همین اساس دولت‌ها بایستی روش‌های متنوعی را برای ترغیب شرکت‌ها در نظر بگیرند.
فریدی به لفظ "جنگ علیه آلودگی هوا" که از سال 1998 در چین شروع شده است و همچنین سال‌های 2017-2013، یعنی 5 سال طلایی در یک دوره 20 ساله اشاره نمودند که در این دوره، غلظت آلودگی PM2.5 از 89.5 µg/m3 به 58 µg/m3رسیده که در نوع خود در کاهش غلظت (و نه تولید آلودگی) رکورد محسوب می‌شود. فرید تأکید داشت که این توفیق پکن هم‌زمان با توسعه اجتماعی-اقتصادی چین بوده است از این‌رو بسیار ارزشمند تلقی می‌شود. لازم به ذکر است، پکن در این 20 سال با رشد یازده برابری GDP (متوسط هر سال 6.5 درصد)، افزایش 74 درصدی جمعیت و افزایش 335 درصدی تعداد خودروها مواجه بوده، که همه این موارد می‌تواند از دلایل افزایش شدید آلودگی هوا در یک منطقه باشد.
ساسان فریدی مؤلفه‌های سیستم مدیریت کیفیت هوا در پکن را شامل 6 مورد : برنامه‌های کنترل آلودگی هوا، استانداردهای نشر و قوانین محلی، سیاست‌های اقتصادی، ارتقاء ظرفیت پایش، سیستم پاسخ سریع به آلودگی هوای سنگین مقطعی، انتشار اطلاعات و مشارکت عمومی بیان داشت.

فریدی افزود شهرداری پکن برای افزایش شناخت وضعیت موجود و تکمیل نمودن اطلاعات، پژوهش‌هایی را در حوزه‌های: دانش هواشناسی، مکانیزم‌های تولید آلودگی هوا، سهم‌بندی منابع انتشار و توسعه‌ی سیاسی انتشار منابع تولید آلودگی، پایش و پیش‌بینی کیفیت هوا و تکنولوژی‌های هشدار سریع، فناوری‌ها و راهبرد‌های کنترل آلایندگی‌های ذرات معلق و ازن، فناوری‌های جدید کنترل آلاینده‌ها و سیستم‌های پشتیبان تصمیم‌گیری تعریف نموده است. شهرداری پکن همچنین مشارکت عمومی و افزایش آگاهی محیط‌زیستی را از طرق: توسعه بسترهای ارتباطی و رسانه‌ای، برگزاری کنفرانس‌ها، پوشش خبری، کتاب‌های علمی، برنامه‌های تلویزیونی مخصوص، پویانمایی‌های محیط زیستی و تئاترهای محیط زیستی گسترش داده است.
فریدی تأمین مالی برنامه‌های کاهش آلودگی هوا را یکی از مهم‌ترین دلایل توفیق پکن در اجرای مؤثر برنامه‌های کنترل آلودگی هوا برشمرد. و وجود برنامه جامع بلند مدت برای مدیریت کیفیت هوا را بسیار مهم دانست و از اقدامات اولیۀ آن، اجرای صحیح سهم‌بندی منابع انتشار آلودگی و سپس تمرکز بر منابع با اولویت‌بندی میزان تأثیر در تولید آلودگی هوا را حائز اهمیت برشمرد.
فریدی یکی از برنامه‌های قابل توجه اجرا شده در پکن برای کنترل آلودگی هوا، سیستم پاسخ سریع به آلودگی‌های شدید مقطعی دانست که شامل محدود کردن تردد وسایل نقلیه موتوری، تعلیق فعالیت‌های تولیدی کارخانجات و صنایع دارای سوخت فسیلی، تعلیق فعالیت‌های ساخت‌وساز و افزایش شست‌و‌شوی معابر بوده است.
در ادامه سید محمد میرزایی قمی، رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست کشور، وجود تجربۀ کاهش آلودگی هوا در چین را نشان‌دهنده لاینحل نبودن مسأله آلودگی هوا دانست. وی افزودند که بیشتر کشورهای پیشرفته دنیا با این مشکل روبرو بوده‌اند و با برنامه‌ریزی منسجم در یک بازه زمانی توانسته‌اند بر این مشکل غلبه کنند و ما باید باور کنیم این کار برای ایران و تهران هم شدنی است.
میرزایی قمی در خصوص مطالعات منشأیابی که یکی از اولین اقدامات پکن بوده بیان داشت که در تهران انجام شده و در سایر کلان‌شهرها نیز شروع شده که در شهر کرج به‌عنوان یکی از شهرهای آلوده انجام خواهد شد. یکی از منابع قابل توجه آلودگی در پکن گردوغبار ناشی از ساخت و ساز بوده که در تهران با آن روبرو هستیم و سازوکار مشخصی برای آن وجود ندارد.
وی بیان داشت که از دیگر اقدامات پکن، کنترل وسایل نقلیه‌ی در حال تردد بوده و ما در ایران مباحث کنترل خودروهای نوشماره را داریم که هم باید از لحاظ کنترل استاندارد از سازمان محیط زیست تأییدیه بگیرند و هم تطابق با نمونه اولیه کنترل شود ولی در پکن جالب است که خودروهای کف خیابان با استاندارد چک می‌شده‌اند که اقدام قابل توجهی برای اجرا در ایران است و ما در قالب انجام معاینه فنی داریم و با افزایش فرهنگ‌سازی و توجه مردم می‌توان تأثیر آن را افزایش داد.
در ادمه این نشست یوسف حجت عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس با تأکید بر اصلاح الگوی مصرف سوخت و نگاه کلان مدیریتی به معضل آلودگی هوا گفت: تمام برنامه‌های دولت از تولید سوخت تا خودرو باید به سویی حرکت کند که در جهت کاهش آلودگی هوا باشد.
حجت بیان کرد وضعیت هوای پکن به‌مراتب بدتر از تهران است لیکن چین در این سال‌ها رشد سریع جمعیت، GDP و تولید را داشته ولی با این وجود توانسته کاهش آلودگی هوا نیز داشته است .
وی در ادامه به یک اشتباه رایج در سهم بندی منابع تولید آلودگی هوا اشاره کرد که آلایندگی خودروها فقط از اگزوز در نظر گرفته می‌شود لیکن سایش آسفالت و تایر و بازپخش آلاینده‌ها از سطح، در حدود 75% آلودگی خودرو را شامل می‌شود! و برقی کردن تنها یک چهارم آلودگی خودروها را کاهش می‌دهد؛ وی اظهار داشت که باید تعداد خودروها را کاهش دهیم، اقدامی که پکن انجام داده و متقاضیان خودرو باید سال‌ها در نوبت خرید باشند.
در ادامه حسین‌رضا شهیدزاده، مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای شهرداری تهران، بیان داشت که پکن از وضعیت بسیار بسیار بد آلودگی هوا به وضعیت بد رسیده است و ما نباید دقیقاً اقدامات آن‌ها را انجام دهیم؛ لیکن می‌توانیم از روش‌های موفق آن‌ها الگوبرداری کنیم. وی سه فرق عمده بین تهران و پکن را این‌گونه برشمردند: وسایل نقلیه آن‌ها اغلب نو و با استاندارد بالا است، درحالی‌که ما خودروهای فرسوده بسیاری در حال تردد داریم؛ نوع سوخت مورد استفاده آن‌ها سال‌ها زغال‌سنگ بوده و ما برای گرمایش خانگی اغلب از گاز استفاده می‌کنیم؛ سوم حمل و نقل عمومی در پکن بسیار گسترده و کامل‌تر از تهران است.
شهیدزاده، از جمله مواردی را که می‌توان به‌خوبی از تجربیات پکن استفاده کرد این‌گونه برشمرد: اول سرمایه‌گذاری گسترده در بخش‌های مختلف؛ دوم اراده سیاسی برای اقدامات برنامه کنترل آلودگی هوا، یعنی وزارت صنایع و وزارت محیط زیست متعهد به انجام یک سیاست هستند.

سوم قانون آلودگی هوا و مجازات‌های شدید است. چهارم برنامه‌های محلی است که در تهران به‌عنوان نمونه طرح جایگزینی موتورسیکلت‌ها با موتور برقی و انژکتوری بود و پنجم داده‌های آلایندگی است که برای تصمیم‌گیری ضروری است.
به گزاش روابط عمومی مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران مستندات  این نشست برخط در آدرس اینترنتی زیر بارگزاری شده است
https://www.aparat.com/v/qkTzp

rating
به اشتراک گذاری

اخبار مرکز

  نظرات

هیچ نظری ثبت نشده است.

| print