| 03 اردیبهشت 1400

دانش شهر - شماره ۲۵ (کشاورزی شهری)

1390/1/21 | 14:49 | 2107 | 0
دانش شهر - شماره ۲۵ (کشاورزی شهری)

با رشد جمعيت جهان، بحران انرژي و گرم شدن کره زمين و کمبود مواد غذايي در آينده بسيار نزديک توسعه شهر‌ها دگرگون شده و به سمت توسعه پايدار پيش خواهد رفت. در بيشتر دوران حضور بشر بر روي کره زمين، تجمع‌ها و سکونتگاه­هاي انساني اغلب در اطراف آب‌ها صورت مي‌گرفت و روش زندگي غالب مردم روشي شبيه معيشت روستاييان بود. در اين سال‌ها که تاريخ بشر را تشکيل مي‌دهد، بقاي بشر وابسته به شکار و کشاورزي بود و اين دو شغل اصلي مردم قرن‌هاي پيش را تشکيل مي‌داد.

در اواخر قرن بيستم، بشريت گام در تجربه­اي تازه نهاد و شهرهاي بزرگ و نه روستاها و شهرهای کوچک، محل سكونت اصلي انسان­ها شد. رشد شهرها، چهره زمين و شرايط زندگي بشر را تغيير داد. پيامد مهم اجتماعي- فرهنگي شهرنشيني دور ساختن انسان­ها اول از لحاظ فضايي و سپس از لحاظ رواني از زميني است كه آنها را تغذيه مي­ كند. در قرن اخير، جمعيت افراد شهرنشين از 15% به 50% افزايش يافت، يعني از 1.5 بيليون به 6 بيليون نفر رسيد. در سال 1800 تنها يك شهر با جمعيت يك ميليون نفر وجود داشت، لندن. ولي در سال 1990، 100 شهر بزرگ جهان جمعيتي بالغ بر 540 ميليون نفر را در خود جاي داده بودند و حدود 220 ميليون نفر در 20 شهر بزرگ جهان زندگي مي­كردند (Urban Agriculture And Sustainable Cities). به گزارش بانک جهاني در سال 2000 ميلادي 39 درصد از کل جمعيت جهان در مناطقي ساکن بودند که بيش از يک ميليون نفر جمعيت داشتند. 15 درصد از شهرنشينان در فضايي ساکن بودند که جمعيت آن از 5 ميليون نفر بيشتر بود. در اين سال تنها 8 درصد آمريکايي‌ها در شهرهاي با جمعيت يک ميليون نفر زندگي مي‌کردند.

در سال1977 در کشور کنيا و به مناسبت "روز زمين"، جنبشي با عنوان "کمربند سبز" به ­وجود آمد که يکي از اولين تلاش­ها براي ارتباط بين جوامع انساني ومنابع طبيعي در غالب يک اتحاد زيست محيطي بود. اين جنبش در ابتدا با يک اجتماع محلي به­ شکل بسيج شدن گروه­هاي مردمي به منظور کاشت درختان بومي در زمين­هاي مستعد شروع به­ کار کرد. در سال­هاي اخير فعاليت­هاي تشکل به سمت رويکردهاي تأمين غذا و توليد غذاهاي بومي ارزان و قابل کشت آسان بسط داده شده است. تعدادي از اين غذاها که به واسطه رشد سريع (بيشتر از لحاظ سازگاري بومی) کيفيت و کميت بالايي داشتند امکان صادرات پيدا کردند. کاشت و تهيه محصولاتي مانند قهوه، چاي و گُل که مورد تقاضاي وافر بسياري از شهرها مي ­باشند، بدين وسيله توجيه اقتصادي بالايي پيدا نمودند. در عمل، درختکاري در شهرها به­ طور نامحسوس يک آموزش اجتماعي و راهکاري براي مشارکت مردم فراهم نمود. در دهه ­هاي بعد کار اين جنبش به ديگر کشورهاي آفريقايي گسترش يافت. در اين اقدام با جلب تشكل­هاي مردم نهاد، درخت­کاري و فعاليت­هاي مرتبط تداوم يافته و به­ عنوان يک فعاليتي اجتماعي سودمند توسط دولت­ها حمايت مي­ شوند(MOllison,1981).

تاريخچه مبداءشناسي کشاورزي پايدار را نيز مي­توان در جنبش­هاي مردمي حامي محيط زيست جستجو کرد. چنانچه براين اساس واژه ترکيبيpermaculture  براي اولين بار در سال 1980 ميلادي توسط دو نظريه ­پرداز و استاد دانشگاه استراليايي به کاربرده شد. کليد واژه "کشاورزي پايدار" را مي­توان به­ عنوان معادل فارسي کلمه لاتين permaculture مطرح نمود. اين واژه ابداعي خود ترکيبي از دو واژه مستقل لاتين با عنوانAgriculture  به معناي کشاورزي وpermanent  به معناي پايدار و با دوام مي­باشد. اين جنبش به­ عنوان ضرورتي در قبال مقابله با ازدياد آلودگي­هاي کره زمين و تخريب فزاينده محيط زيست شکل گرفت و تلاش خود را براي آگاهي عمومي در اين زمينه به­ کار بست. ماليسون در سال 1981 در مقابل موقعيت خطير و غيرقابل مهار آلودگي محيط زيست و فقدان انرژي فسيلي راه­کار کشاورزي پايدار را مطرح نمود. در امتداد اين مباحث کليد واژه جديدي با عنوان "کشاورزي پايدار شهري" مطرح شده است که آن­را نيز مي­توان رويکردي از توسعه پايدار برشمرد که در آن طراحي ساخت وساز در خدمت جامعه بشري، هماهنگ با اکوسيستم پايدار طبيعت عمل کرده و مانع از کاهش کيفيت محيط طبيعي می­شود (Mollison, 1981).


نحوه ارجاع به اثر

موضوع: مدیریت بحران
نویسندگان: محمد رضا فرزاد بهتاش ، ،محمد تقي آقابابائي،مرواريدمحمد امينی
ویراستار: حمید دهنبی
rating
به اشتراک گذاری

نشریه دانش شهر

مطالب مرتبط:RELATEDARTICLES:1390/02/11 11:04:00 ق.ظ,[1],[label],[5]
  نظرات


| print
مطالب مرتبط:RELATEDARTICLES:1390/02/11 11:04:00 ق.ظ,[1],[label],[5]