| 28 دی 1400
شیوه نامه تعیین ارکان، نحوه سنجش و پایش شاخص های پیشرفت شهری

شیوه نامه تعیین ارکان، نحوه سنجش و پایش شاخص های پیشرفت شهری

1400/8/9 | 13:50 | 19 | 0
شیوه نامه تعیین ارکان، نحوه سنجش و پایش شاخص های پیشرفت شهری

برای دانلود فایل شیوه نامه ابلاغی کلیک کنید.

با توجه به اهمیت رصد تحولات شهری، تعیین، سنجش و پایش شاخص­های پیشرفت شهری به منظورارتقای جایگاه کلان‌شهرها و شهرهای مراکز استان کشور در رتبه­بندی­های ملی و بین­لمللی امری ضروری است.

شهرها نقش کانونی موثری در پیشرفت و توسعه ملی دارند که ایفای کارآمد چنین نقشی، افزون بر لزون وجود برنامه پیشرفت و توسعه راهبری، مستلزم هدایت و پایش مستمر این برنامه است. بر این اساس لازم است شاخص­هایی تدوین گردد که از یک جهت سبب­ساز هدایت و توسعه به سوی آرمان شهر اسلامی-ایرانی بوده و از جهتی دیگر، امکان پایش میزان پیشرفت و موفقیت در تحقق برنامه را فراهم کند. در این راستا، کلان‌شهرها و شهرهای مراکز استان کشور نیازمند تعیین چنین شاخص­هایی هستند که هم از مسیر و فرایند پیشرفت و توسعه پایدار آن اطمینان حاصل شود و هم در قیاسی ملی و بین­المللی، یه چهره نمایی بهتر از آن­ها و ارتقای جایگاهشان در رتبه­بندی­های ملی و بین­المللی کمک نماید.

همچنین بر اساس سیاست­های کلی نظام، برنامه ­های توسعه ملی، منطقه­ ای و طرح­ های توسعه شهری، تعیین مجموعه­ای از شاخص­های پیشرفت شهری در راستای الگوواره پیشرفت اسلامی-ایرانی، ضرورتی انکار ناپذیر بوده و بدیهی است که سنجش پیشرفت شهری از طریق خوانش، مسیریابی و جهت­گیری این پیشرفت با شاخص­های بومی ممکن خواهد بود.

لذا در راستای موارد مطرح شده و بر اساس الزامات و مستندات حقوقی که در ادامه بدان اشاره شده است و به منظور تعیین، سنجش و پایش شاخص­های پیشرفت شهری، این شیوه­نامه تدوین شده است.

ماده 1: الزامات و مستندات حقوقی

  1. سند چشم ­انداز جمهوری اسلامی ایران در افق 1404 و سیاست­های کلی نظام در حوزه­های محیط­زیست، شهرسازی، مسکن، آمایش سرزمین و سوانح طبیعی و حوادث غیرمترقبه که اهم مفاد مرتبط عبارتند از:
  • ایران کشوری است توسعه یافته با جایگاه اول اقتصادی، علمی و فناوری در سطح منطقه با هویت اسلامی و انقلابی، الهام بخش در جهان اسلام و با تعامل سازنده و موثر در روابط بین­الملل
  • سازماندهی فضای ملی، تعادل منطقه­ای و تقویت نقش منطقه­ای کشور با بهره­گیری از قابلیت­ها و مزیت­های اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و طبیعی سرزمین، با هدف ارتقای جایگاه بین ­المللی کشور
  1. قانون برنامه 5 ساله ششم توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران ( 1400-1396 ) که ذیل بندها و مفاد مرتبط، مقرر داشته است:

بند (ج) ذیل ماده4 حمایت حقوقی، مالی و نهادی لازم برای توسعه دانش و پیشرفت فناورانه و نوآورانه در جهت تجاری­سازی ایده و دانش در تولید محصول و خدمات با ارزش افزوده مثبت در چهارچوب بند (80) سیاست­های کلی برنامه ششم.

بند(ب) ذیل ماده (64)- کلیه دستگاه های اجرایی موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری و دستگاه های موضوع ماده (50) قانون الحاق موادی به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (1) مصوب 15/8/1384 مکلف اند علاوه بر اعتبارات پژوهشی گه ذیل دستگاه در قوانین بودجه سالانه منظور شده است، یک درصد (1%) از اعتبارات تخصیص یافته هزینه ای به استثنای فصول (1) و (6) و در مورد شرکت های دولتی از هزینه های غیر عملیاتی را برای امور پژوهشیو توسعه فناوری هزینه کنند..

بند(پ) ذیل ماده(64)- کلیه شرکت های دولتی و نهادهای عمومیغیردولتی و شرکت های وابسته و تابعهبه استثنای صندوقهای بیمه و بازنشستگی موظف اند. به منظور حمایت از پژوهش های مسئلهمحور و تجاری سازی پژوهش و نوآوری، در اجرای سیاست های کلی برنامه ششم معادل حداقل سه درصد (3%) از سود قابل تقسیم سال قبل خود را برای مصرف تحقیقاتی و توسعه فناوری در بودجه سالانه، زیر نظر شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری منظور نمایند.

  1. مصوبه هیئت وزیران در خصوص ضوابط ملی آمایش سرزمین

بند2- تغییر نقش و عملکرد شهر تهران به عنوان مرکزی با عملکرد بین­المللی و شهرهای اصفهان، مشهد، تبریز، شیراز، اهواز، کرج و کرمانشاه به عنوان مرکزی با عملکرد فراملی برای پوشش خدماتی در حوزه­های جغرافیایی و یا عملکرد خاص.

  1. اساسنامه سازمان شهرداری­ها و دهیاری­های کشور

بند5 ماده6- ایجاد ارتباط بین شهرداری­های کشور و شهرداری­های سایر کشورها با یکدیگر و همچنین حضور در مجامع بین­المللی امور شهری و شهردار و قبول عضویت مراجع مذکور به منظور آگاهی و استفاده از تجارب و تحولات علمی در زمینه­های مرتبط با امور مسایل شهری.

  1. سیاست­های کلی شهرسازی ابلاغی 1389/11/26

بند10- سطح­بندی شهرهای کشور و جلوگیری از افزایش و گسترش بی رویه کلان شهرها

ماده2 : چشم انداز

با تلاش و تدبیر مدیریت شهری و هم­افزایی دیگر نهادهای مرتبط با امور پیشرفت و توسعه شهری و نیز با حضور فعال در مجامع معتبر ملی و بین­المللی، کلان‌شهرها و شهرهای مراکز استان کشور به جایگاه شایسته­ای در شأن جمهوری اسلامی ایران در ارزش گذاری­ها و نام­آوری­های جهانی دست یافته و با تدوین، ترویج و تحقق شاخص­های ملی پیشرفت شهری، کلان‌شهرها و شهرهای مراکز استان کشور ، ذیل الگوواره پیشرفت اسلامی -ایرانی، راهنما و الگوی سایر شهرهای ایران باشند.

ماده3: تعاریف

  • رتبه‌‏بندی شهری: قیاس نظام­مند و هدفمند عملکرد و وضعیت کلان‌شهرها و شهرهای مراکز استان برحسب میزان پیشرفت در دستیابی به هدف یا استانداردی خاص و تشخیص جایگاه و ردۀ آن‌‏ها نسبت به یکدیگر است. این مقایسه و نتیجۀ نهایی آن، ‏که رتبه‌بندی وضعیت است با توجه به معیارها و شاخص‌هایی تحت عنوان «شاخص تلفیقی» انجام می‌شود .
  • سنجش: هر شکل از سنجش کمی و کیفی مرتبط با موضوع شاخص‌‏ها و رتبه‌بندی‌های شهری ملی و بین‌المللی که توسط دبیرخانه تعیین می‌شود.
  • پایش: رصد، بررسی، نظارت و ارزشیابی مستمر و دوره‌‏ای از اقدامات و فعالیت‌های مرتبط با موضوع شاخص‌‏ها که بر مبنای آن ، رتبه‌بندی‌های شهری، ملی و بین‌المللی انجام و گزارش دوره‌‏ای آن به شورای سیاست‌گذاری ارائه می‌شود.
  • شاخص پیشرفت شهری : شاخص‌های ترکیبی و تلفیقی کمی و قابل اندازه گیری برای سنجش و پایش شهری کلان‌شهرها و شهرهای مراکز استان ها در رتبه­بندی­های ملی و بین­المللی که توسط شورای سیاست گذاری تعیین و تایید می­شود.

ماده4: اهداف

  1. تعیین و انتشار شاخص­های بومی و بین­المللی پیشرفت شهری در چارچوب اهداف، سیاست­ها، قوانین و معیارهای پیشرفت اسلامی-ایرانی
  2. سنجش و پایش دوره­ای شاخص­های بومی و بین­المللی پیشرفت شهری و پیگیری اقدامات و برنامه­ریزی­های لازم برای ارتقا جایگاه کلان‌شهرها و شهرهای مراکز استان کشور در رتبه­بندی­های ملی و بین­المللی

ماده5: شمول و فرایند اجرا

کلیه شهرداری­های کلان‌شهرها و شهرهای مراکز استان کشور، موظف به اقدام در خصوص مفاد این شیوه­نامه و ارائه داده­ها و اطلاعات مورد نیاز با فوریت تعیین شده در چارچوب فرآیندها و فرم­های ابلاغی می­باشند.

ماده6: ارکان

ارکان این شیوه­نامه عبارت اند از:

  • شورای سیاست گذاری
  • دبیرخانه
  • کارگروه تخصصی

6-1- : شورای سیاست گذاری

شورای سیاست گذاری به ریاست رئیس سازمان شهرداری­ها و دهیاری­های کشور و با ترکیب اعضای حقیقی و حقوقی تشکیل می­شود و نقش سیاست­گذاری و تصمیم­گیری را بر عهده دارد.

الف-اعضا:

  • رئیس سازمان شهرداری­ها و دهیاری­های کشور (رئیس)
  • رئیس یا معاون شورای عالی استان­­ها (عضو)
  • معاون امور شهرداری­های سازمان شهرداری­ها و دهیاری­های کشور (عضو)
  • رئیس مرکز مطالعات برنامه­ریزی شهری و روستایی (عضو)
  • رئیس مرکز مطالعات و برنامه­ریزی شهر تهران (عضو)
  • رئیس مرکز/ واحد پژوهشی یکی از کلان‌شهرهای کشور با موافقت رئیس شورا (دبیر)
  • مدیرکل دفتر ارزیابی عملکرد، بازرسی و پاسخگویی به شکایات سازمان (عضو)
  • سه نفر از شهرداران پیش­کسوت، کاردان و صاحب تجربه به انتخا رئیس شورا (عضو)
  • سه نفر صاحب نظر علمی و دانشگاهی به انتخاب رئیس شورا (عضو)

تبصره 1: سایر مدعوین از دستگاه­های مختلف و مرتبط، بنا به موضوع ، به پیشنهاد اعضا و تایید رئیس شورا دعوت خواهند شد.

تبصره 2: هزینه­های اجرایی از محل ردیف بودجه مرتبط کلان‌شهر ذی­ربط (محل استقرار دبیرخانه)، پرداخت خواهد شد.

تبصره 3: رئیس مرکز مطالعات و برنامه­ریزی شهر تهران وفق تبصره ذیل بند 6-2 این شیوه نامه به مدت دو سال به عنوان دبیر شورا تعیین می­شود.

 ب- وظایف:

  • بررسی و ابلاغ راهبردها و برنامه­های سالانه و تائید گزارش­های دوره­ای دبیرخانه
  • انجام هماهنگی­های بین دستگاهی برای هم کاری و ارائه داده­ها و اطلاعات مورد نیاز
  • تعیین و تایید ساختار تشکیلاتی و بودجه سالانه مورد نیاز
  • نظارت و ارزیابی فعالیت­های دبیرخانه و کارگروه­های تخصصی
  • تصویب نهایی شاخص­ها، متغیرها و سنجه­های پیشرفت شهری

6-2: دبیرخانه

دبیرخانه، رکن اجرایی و عملیاتی شورای سیاست گذاری بوده و به صورت دوسالانه در یکی از کلان‌شهرهای کشور، بنا به درخواست کلان‌شهر مربوطه و تایید رئیس شورا مستقر می­شود و تصمیم­سازی­ها، هماهنگی­ها، مکاتبات، پیگیری­ها و امور اجراییرا بر عهده دارد.

تبصره: کلان‌شهر تهران (مرکز مطالعات و برنامه­ریزی شهر تهران) به عنوان محل استقرار دبیرخانه در اولین دوره تعیین می­شود.

  •  
  • برنامه­ریزی سالانه انجام امور
  • شناسایی و دسته­بندی نهادها و مؤسسات تحقیقاتی بین­المللی رتبه­بندی شهرهای جهان
  • برنامه­ریزی برای حضور در مجامع ملی و بین­المللی و برگزاری نشست­ها و کنفرانس­های مشترک با مراجع مرتبط
  • تسهیل ارتباطات ملی و بین­المللی با مؤسسات رتبه­بندی شهرهای جهان
  • تعیین شاخص­ها و به روزرسانی سالانه آن
  • راه اندازی و سایت تخصصی سامانه سنجش و انتشار شاخص­ها
  • تولید محتوا و انتشار آن
  • سنجش و پایش وضعیت سالانه و جایگاه کلان‌شهرها و شهرهای مراکز استان کشورر رتبه­بندی­های ملی و بین­المللی
  • بررسی داده­ها و اطلاعات و انتشار و به روزرسانی دوره­ای گزارش­های رتبه­بندی
  • بررسی و پیشنهاد ساختار تشکیلاتی و بودجه سالانه به شورای سیاست­گذاری
  • بررسی و تصویب دستورالعمل­ها و شیوه نامه­های مرتبط
  • آموزش و تربیت نیروی انسانی متخصص موردنیاز با همکاری واحدهای مربوطه
  • تعریف پروژه­های مطالعاتی و پژوهشی مرتبط
  • نظارت و ارزیابی فعالیت­های کارگروه­های تخصصی
  • بررسی گزارش­های طبقه­بندی شده
  • ارائه گزارش­های دوره­ای (6 ماه یک بار) به شورای سیاست گذاری
  • مدیریت دانش و آرشیو اطلاعات
  • انجام امور ارجاعی از سوی شورای سیاست­گذاری و پیگیری اجرای مصوبات

6-3: کارگروه های تخصصی

کارگروه­های تخصصی که متشکل از اشخاص حقیقی و حقوقی هستند، بنا بر ضرورت تشکیل خواهند شد و اقدامات و فعالیت­های علمی و اجرایی را انجام می­دهند. در این کارگروه­ها از ظرفیت نمایندگان دستگاه­ها و واحدهای مرتبط استفاده می­شود. بنابر این برای انجام امور مربوطه، کارگروه­های تخصصی با ترکیب متخصصان و صاحب نظران علمی و اجرایی (هرکارگروه شامل حداکثر پنج نفر) تشکیل می­شود.

وظایف:

از جمله وظایف کارگروه­های تخصصی عبارت اند از:

  • مطالعات و بررسی­های تخصصی در زمینه شناسایی، دسته­بندی و اولویت­بندی سازمان­ها و نهادهای معتبر بین­المللی رتبه­بندی شهرهای جهان
  • مطالعات و بررسی­های تخصصی در زمینه تعیین شاخص­ها و پیشنهاد به دبیرخانه
  • بررسی­های تخصصی برای سنجش و پایش وضعیت براساس شاخص­های تایید شده
  • بررسی راه‌‏کارهای مناسب برای بهبود شاخص‌‏ها و ارتقای کلان‌شهرها و شهرهای مراکز استان کشور
  • ارجاع گزارش‌های طبقه‌‏بندی‌‏شده به دبیرخانه
  • تدوین و ارائه دستورالعمل­ها و شیوه­نامه­های مرتبط
  • ارائۀ مشاوره‌های علمی و تخصصی به دبیرخانه
  • انجام تمامی امور ارجاعی از سوی دبیرخانه

مادۀ 7: احکام

احکام اعضای شورای سیاست‌گذاری و اعضای کارگروه‌های تخصصی، توسط رئیس سازمان شهرداری­ها و دهیاری­های کشور صادر می‌شود.

این شیوه نامه در 7 ماده و 3 تبصره تنظیم ‏ و از تاریخ ابلاغ، لازم ‏الاجرا است. مسئولیت حسن اجرای این شیوه­نامه بر عهدۀ بالاترین مقام هر واحد سازمانی است.

rating
به اشتراک گذاری

اسناد و قوانین

  نظرات

هیچ نظری ثبت نشده است.

| print