| 28 دی 1400
نظام نامه تعیین، سنجش و پایش شاخص های پیشرفت تهران در رتبه ‏بندی های شهری، ملی و بین المللی

نظام نامه تعیین، سنجش و پایش شاخص های پیشرفت تهران در رتبه ‏بندی های شهری، ملی و بین المللی

1400/8/9 | 13:44 | 18 | 0
نظام نامه تعیین، سنجش و پایش شاخص های پیشرفت تهران در رتبه ‏بندی های شهری، ملی و بین المللی

برای دانلود فایل PDF نظام نامه کلیک کنید.

با توجه به اهمیت رصد تحولات شهری تهران و ایران، تعیین، سنجش و پایش شاخص‌های پیشرفت شهری به منظور ارتقای جایگاه تهران در رتبه‌بندی‌های شهری، ملی و بین‌المللی امری ضروری می‌باشد.

شهرها نقش کانونی مؤثری در پیشرفت و توسعه ملی دارند که ایفای کارآمد چنین نقشی، افزون بر لزوم وجود برنامه پیشرفت و توسعه راهبردی شهری، مستلزم هدایت و پایش مستمر این برنامه است. بر این اساس لازم است شاخص‌هایی تدوین گردد که از یک‌جهت سبب‌ساز هدایت و توسعه به‌سوی آرمان‌شهر بوده و از جهتی دیگر، امکان پایش میزان پیشرفت و موفقیت در تحقق برنامه را فراهم نماید. در این راستا، کلان‌شهر تهران در رأس نظام شهری کشور و تجلی‌گاه پیشرفت جمهوری اسلامی ایران نیازمند تعیین چنین شاخص‌هایی است که هم از مسیر و فرآیند پیشرفت و توسعه پایدار آن اطمینان حاصل شود و هم در قیاسی بین‌المللی، به چهره‌نماییِ بهتر از تهران و ارتقای جایگاهش در رتبه‌بندی‌های بین‌المللی کمک نماید.

همچنین بر اساس سیاست‌های کلی نظام، برنامه‌های توسعه ملی، منطقه‌ای و طرح‌های توسعه شهری، تعیین مجموعه‌ای از شاخص‌های پیشرفت شهری در راستای الگوواره پیشرفت اسلامی- ایرانی، ضرورتی انکارناپذیر می‌باشد و بدیهی است که سنجش پیشرفت شهری تهران از طریق خوانش، مسیریابی و جهت‌گیری این پیشرفت با شاخص‌های بومی و تدوین شده ممکن خواهد بود.

لذا در راستای موارد مطرح‌شده و بر اساس بند (2) مصوبات مورخ 01/07/98 شوراي معاونان شهردار، شهرداران مناطق و مديران عامل سازمان‌ها، شركت‌ها و مؤسسات وابسته به شهرداري (ابلاغی طی نامه شماره 758660 مورخ 09/07/98) «تعیین، سنجش و پایش شاخص‌های پیشرفت تهران در رتبه‌بندی‌های شهری، ملی و بین‌المللی» در دستور کار مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران قرارگرفته است تا نسبت به اتخاذ برنامه‌ها و اقدامات علمی و اجرایی لازم بدین منظور، با همکاری کلیه معاونت‌ها، ادارات کل و واحدهای ستادی، مناطق 22 گانه شهرداری، مراکز، سازمان‌ها و شرکت‌های وابسته شهرداری تهران اقدام نماید.

ماده 1: الزامات و مستندات حقوقی

سند چشم‌انداز جمهوری اسلامی ایران در افق 1404 و سیاست‌های کلی نظام در حوزه‌های محیط‌زیست، شهرسازی، مسکن، آمایش سرزمین، سوانح طبیعی و حوادث غیرمترقبه و امثالهم که اهم مفاد مرتبط عبارت‌اند از:

  • ایران کشوری است توسعه‌یافته با جایگاه اول اقتصادی، علمی و فناوری در سطح منطقه با هویت اسلامی و انقلابی، الهام‌بخش در جهان اسلام و با تعامل سازنده و مؤثر در روابط بین‌الملل
  • سازمان‌دهی فضای ملی، ایجاد تعادل منطقه‌ای و تقویت نقش منطقه‌ای کشور با بهره‌گیری از قابلیت‌ها و مزیت‌های اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و طبیعی سرزمین، باهدف ارتقای جایگاه بین‌المللی کشور
  1. قانون برنامه 5 ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران (1400-1396) که ذیل بند (د) ماده 4 و سایر مفاد مرتبط، مقرر داشته است:
  • توسعه و ارتقای جایگاه در ابعاد اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و مؤلفه‌های ذیل آن و اتخاذ سیاست‌ها و ارتقای شفافیت اطلاعات و راه‌اندازی مؤسسات رتبه‌بندی در حوزه نظام بازار سرمایه و سایر حوزه‌ها
  1. طرح جامع شهر تهران مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران که به عنوان چشم انداز توسعه بلند مدت شهر تهران مقرر داشته است:

تهران شهری با اصالت و هویت ایرانیاسلامی، دانش پایه، هوشمند و جهانی، شهری سرسبز و زیبا، شاداب و سرزنده با فضاهای عمومی متنوع و گسترده، شهری امن و مقاوم در برابر انواع آسیب­ها و مقاوم در برابر مخاطرات و سوانح، شهری پایدار و منسجم با ساختاری مناسب برای سکونت، فعالیت و فراغت، شهری روان با رفاه عمومی و زیرساخت­های مناسب، همراه با تعدیل نابرابری­ها و تامین عادلانه کلیه حقوق شهروندی، کلان­شهری با عملکردهای ملی و جهانی و با اقتصادی مدرن و مرکزیت امور فرهنگی، پژوهشی و سیاسی در سطح کشور و حداقل یکی از سه شهر مهم و برتر منطقه آسیای جنوب غربی

  1. نظام‌نامه پژوهشی شهرداری تهران که ذیل ماده (3) مقرر داشته است:
  • شناسایی و بهره‌برداری از ظرفیت‌های فنی و کارشناسی در سطوح سازمانی، ملی و بین‌المللی به‌منظور تدوین اهداف، سیاست‌ها، طرح‌ها و برنامه‌های بهبود عمران، مدیریت و خدمات شهری به‌ویژه شهر تهران
  1. مصوبه برنامه‌ 5 ساله سوم توسعه شهر تهران 1402-1398 ابلاغی به شماره 160/2520/3206 تاریخ 02/11/1397 که ذیل ماده 4 مقرر داشته است:
  •  شهرداری موظف است به منظور توسعه همکاری‌ها و ارتقاء جایگاه بین‌المللی شهر، سند راهبردی دیپلماسی شهری و سند نشان برتر شهر را در 6 ماه اول برنامه تدوین و جهت تصویب به شورا ارائه نماید. بند (1) ایجاد نشان برتر شهر با استفاده از ظرفیت تنوع فرهنگی و زیستی تهران و افزایش توان کمی و کیفی تعاملات تهران با شهرهای خواهرخوانده. بند (2) تعیین تعامل با شهرهای خواهرخوانده به منظور برگزاری رویدادهای فرهنگی دو جانبه در مقیاس کلان‌شهری. بند (5) ارتباط و تبادل ایده و دانش با نهادهای ملی و بین‌المللی فعال با تأکید بر حوزه سلامت و محیط‌زیست شهری در قالب رویداد 1400.
  1. مصوبه مورخ 01/07/98 شوراي معاونان شهردار، شهرداران مناطق و مديران عامل سازمان‌ها، شركت‌ها و مؤسسات وابسته به شهرداري تهران (ابلاغی طی نامه شماره 758660 مورخ 09/07/98)

 

ماده 2: چشم‌انداز

با تلاش و تدبیر مدیریت شهری تهران و هم‌افزایی دیگر نهادهای امور پیشرفت و توسعه شهری و نیز با حضور فعال در مجامع معتبر بین‌المللی، کلان‌شهر تهران به جایگاه شایسته‌ای در شأن جمهوری اسلامی ایران در ارزش‌گذاری‌ها و نام‌آوری‌های جهانی دست‌یافته است و با تدوین، ترویج و تحقق شاخص‌های ملی پیشرفت شهری، تهران ذیل الگوواره پیشرفت اسلامی- ایرانی، راهنما و الگوی شهرهای ایران می‌باشد.

 

ماده 3: تعاریف

مدیریت شهری: تمامی نهادهای خدمات‌رسان شهری از قبیل، شهرداری تهران، شورای اسلامی شهر تهران و سایر دستگاه‌های اجرایی مرتبط را شامل می­شود.

شهرداری: شهرداری تهران با کلیه واحدهای تابعه اعم از معاونت‌ها، ادارات کل و واحدهای ستادی، مناطق 22 گانه شهرداری، مراکز، سازمان‌ها، مؤسسات و شرکت‌های وابسته مد نظر است.

مرکز مطالعات: مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران مد نظر است.

شورای‌عالی پایش و نظارت: شورای عالی پایش و نظارت راهبردی شهرداری با ریاست شهردار تهران، دبیری مدیرکل حوزه شهردار و عضویت رؤسای سایر شوراهای سیاست‌گذاری پایش (زیرمجموعه­ها) و معاونان شهردار تشکیل می­شود.

شورای سیاست‌گذاری: شورای سیاست‌گذاری تعیین، سنجش و پایش شاخص‌های پیشرفت شهری تهران، متشکل از اعضای حقیقی و حقوقی و به‌عنوان رکن سیاست‌گذار و تصمیم­گیر این نظام‌نامه است؛ این شورا ذیل شورای عالی پایش و نظارت قرار دارد و در راستای اهداف آن تشکیل‌شده است.

کمیته راهبری: کمیته راهبری تعیین، سنجش و پایش شاخص‌های پیشرفت شهری تهران که در مرکز مطالعات مستقر بوده و رکن اجرایی نظام‌نامه است.

کارگروه‌های تخصصی: کارگروه‌های تخصصی، متشکل از اعضای حقیقی و حقوقی زیر نظر کمیته راهبری بوده و به‌عنوان ارکان علمی و اجرایی نظام‌نامه می‌باشند.

کلان‌شهر تهران: کلان‌شهر تهران به‌عنوان پایتخت و پرجمعیت‌ترین شهر ایران و مرکز استان تهران و شهرستان تهران است؛ در این نظام‌نامه محدوده شهر تهران منحصر به مناطق 22 گانه تحت نظارت شهرداری تهران مدنظر است و این مناطق در تعیین، سنجش و پایش شاخص‌های پیشرفت شهری میبایست مدنظر قرار گیرند.

رتبه‌بندی شهری: قیاس نظام­مند و هدفمند عملکرد و وضعیت شهرها برحسب میزان پیشرفت در دستیابی به هدف یا استانداردی خاص و تشخیص جایگاه و رده آن‌ها نسبت به یکدیگر است. این مقایسه و نتیجه نهایی آن، ‌که رتبه‌بندی وضعیت است با توجه به معیارها و شاخص‌هایی تحت عنوان شاخص­های تلفیقی انجام می‌شود.

سنجش: هر شکل از سنجش کمی و کیفی مرتبط با موضوع شاخص‌ها و رتبه‌بندی‌های شهری، ملی و بین‌المللی که توسط کمیته راهبری تعیین می‌شود.

پایش: رصد، بررسی، نظارت و ارزشیابی مستمر و دوره‌ای اقدامات و فعالیت‌های مرتبط با موضوع شاخص‌ها و رتبه‌بندی‌های شهری، ملی و بین‌المللی که توسط کمیته راهبری انجام و گزارش دوره‌ای آن به شورای سیاست‌گذاری و شورای‌عالی پایش و نظارت ارائه می‌شود.

شاخص‌ها: شاخص‌های ترکیبی و تلفیقی برای سنجش و پایش پیشرفت شهر در رتبه‌بندی‌های ملی و بین‌المللی که در این نظام‌نامه توسط کمیته راهبری پیشنهاد و به ترتیب توسط شورای سیاست‌گذاری و شورای عالی پایش و نظارت تعیین و تائید می‌شود.

شاخص پیشرفت شهری تهران (Tehran Urban Progress Index: TUPI): در امتداد تعریف فوق، آن دسته از شاخص‌هایی که عملکرد شهر تهران را برحسب میزان پیشرفت در دستیابی به اهداف تعیین شده در ابعاد مختلف مورد سنجش و قضاوت قرار می‌دهد.

 

ماده 4: اهداف

  1. تعیین و انتشار شاخص‌های بومی و بین‌المللی پیشرفت شهری تهران در چارچوب اهداف، سیاست‌ها، قوانین و معیارهای پیشرفت اسلامی-ایرانی
  2. سنجش و پایش دوره‌ای شاخص‌های بومی و بین‌المللی پیشرفت شهری تهران و پیگیری اقدامات و برنامه‌ریزی‌های لازم برای ارتقای جایگاه تهران در رتبه‌بندی‌های شهری، ملی و بین‌المللی

ماده 5: دامنه شمول

کلیه واحدهای تابعه شهرداری تهران اعم از معاونت‌ها، ادارات کل، واحدهای ستادی، مناطق 22 گانه شهرداری، مراکز، سازمان‌ها، مؤسسات و شرکت‌های وابسته شهرداری تهران با محوریت مرکز مطالعات، موظف به اقدام در خصوص مفاد این نظام‌نامه و ارائه داده‌ها و اطلاعات موردنیاز با فوریت تعیین‌شده در چارچوب فرآیندها و فرم‌های ابلاغی توسط کمیته راهبری می‌باشند. مرکز مطالعات مکلف است تمهیدات و ساز و کارهای لازم در خصوص همکاری و تبادل اطلاعات و داده‌های موردنیاز در تهیه، تدوین، ارزیابی و به‌روزرسانی شاخص‌ها را با سایر نهادها، دستگاه‌ها و مراکز خارج از مجموعه مدیریت شهری اتخاذ نماید.

ماده 6: ارکان

ارکان این نظام‌نامه عبارت‌اند از:

 

6-1- شورای سیاست‌گذاری

شورای سیاست‌گذاری به ریاست رئیس مرکز مطالعات و با ترکیب اعضای حقیقی و حقوقی تشکیل می‌شود و نقش سیاست‌گذاری و تصمیم‌گیری را بر عهده دارد.

الف- اعضا:

  •  رئیس مرکز مطالعات (رئیس)
  • معاون علم و فناوری مرکز مطالعات (دبیر)
  • یک نفر نماینده شورای اسلامی شهر تهران (عضو ناظر)
  • نماینده تام‌الاختیار معاون برنامه‌ريزی، توسعه شهری و امور شورا
  • رئیس مرکز ارتباطات و امور بین‌الملل شهرداری
  • مديرعامل سازمان فن‌آوري اطلاعات و ارتباطات شهرداری
  • سه نفر صاحب‌نظر علمی و دانشگاهی به انتخاب رئیس شورای سیاست‌گذاری

تبصره 1: سایر مدعوین از دستگاه‌های مختلف و مرتبط، بر اساس موضوع توسط دبیر شورای سیاست‌گذاری دعوت خواهند شد.

ب- وظایف:

  • بررسی و ابلاغ راهبردها و برنامه‌های سالانه و تائید گزارش‌های دوره‌ای کمیته راهبری
  • انجام هماهنگی‌های بین­دستگاهی برای همکاری و ارائه داده‌ها و اطلاعات مورد نیاز
  • تعیین و تائید ساختار تشکیلاتی و بودجه سالانه مورد نیاز
  • نظارت و ارزیابی فعالیت‌های کمیته راهبری و کارگروه‌های تخصصی
  • ارائه گزارش‌های دوره‌ای (6 ماه یک‌بار) به شورای عالی پایش و نظارت

6-2- کمیته راهبری

کمیته راهبری، رکن اجرایی و عملیاتی نظام‌نامه و شورای سیاست‌گذاری بوده و در مرکز مطالعات مستقر است؛ تصمیم‌سازی‌ها، هماهنگی‌ها، مکاتبات، پیگیری‌ها و امور اجرایی بر عهده کمیته راهبری است.

الف- اعضا:

  • معاون علم و فناوری مرکز مطالعات (رئیس)
  • مدیر ترویج دانش و امور بین‌الملل مرکز مطالعات (دبیر)
  • نماینده تام‌الاختیار اداره کل حوزه شهردار
  • نماینده تام‌الاختیار مرکز ارتباطات و امور بین‌الملل شهرداری
  • نماینده تام‌الاختیار سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری
  • نماینده تام‌الاختیار سازمان بازرسی شهرداری
  • معاونان پژوهشی مرکز مطالعات
  • مدیر طرح و برنامه مرکز مطالعات
  • تا سه نفر صاحب‌نظر علمی و دانشگاهی به انتخاب رئیس کمیته راهبری

ب- وظایف:

  • برنامه‌ریزی سالانه انجام امور
  • شناسايي و دسته‌بندی نهادها و مؤسسات تحقيقاتي بین‌المللی رتبه‌بندی شهرهای جهان
  • برنامه‌ریزی برای حضور در مجامع ملی و بین‌المللی با هماهنگی مرکز ارتباطات و امور بین‌الملل شهرداری و برگزاری نشست‌ها و کنفرانس‌های مشترک با مراجع مرتبط
  • تسهیل ارتباطات ملی و بین‌المللی با مؤسسات رتبه‌بندی شهرهای جهان با همکاری و هماهنگی مرکز ارتباطات و امور بین‌الملل شهرداری
  • تعیین شاخص‌ها و به‌روزرسانی سالانه آن
  • راه‌اندازی وبسایت تخصصی (سامانه سنجش کلان‌شهرها) و انتشار شاخص‌ها
  • تولید محتوا و بارگذاری آن‌ها در وبسایت تخصصی، وبسایت انگلیسی مرکز مطالعات و ویدیووال شهردار تهران
  • سنجش و پایش وضعیت سالانه و جایگاه شهر تهران در رتبه‌بندی‌های ملی و بین‌المللی
  • بررسی داده‌ها و اطلاعات و انتشار و به‌روزرسانی دوره‌ای گزارش‌های رتبه‌بندی
  • بررسی و پیشنهاد ساختار تشکیلاتی و بودجه سالانه به شورای سیاست‌گذاری
  • بررسی و تصویب دستورالعمل‌ها و شیوه‌نامه‌های مرتبط
  • آموزش و تربیت نیروی انسانی متخصص موردنیاز با همکاری واحدهای مربوطه
  • تعریف پروژه‌های مطالعاتی و پژوهشی مرتبط
  • نظارت و ارزیابی فعالیت‌های کارگروه‌های تخصصی
  • بررسی گزارش‌های طبقه‌بندی‌شده
  • ارائه گزارش‌های دوره‌ای (6 ماه یک‌بار) به شورای سیاست‌گذاری
  • مدیریت دانش و آرشیو اطلاعات
  • انجام امور ارجاعی از سوی شورای سیاست‌گذاری و پیگیری اجرای مصوبات

تبصره 2: وظیفه طراحی، راه‌اندازي، پشتیبانی و به‌روزرسانی نرم‌افزارها و سامانه‌های موردنیاز رتبه‌بندی بر عهده سازمان فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری و تصويب ساختار و تأمين نيروي انساني بر عهده معاونت برنامه‌ریزی، توسعه شهری و امور شورا (اداره كل تشكيلات و بهبود روش‌ها) است و ظرف حداکثر 3 ماه پس از ابلاغ نظام‌نامه می‌بایست انجام شود.

6-3- کارگروه‌های تخصصی

 کارگروه‌های تخصصی که بنا بر ضرورت و با مصوبه کمیته راهبری و تائید رئیس شورای سیاست‌گذاری تشکیل خواهند شد، اقدامات و فعالیت‌های علمی و اجرایی کمیته راهبری را انجام می‌دهند؛ در این کارگروه­ها از ظرفیت نمایندگان دستگاه‌ها و واحدهای برون‌سازمانی مرتبط استفاده می­شود. بنابراین کمیته راهبری مجاز است برای انجام امور مربوطه، کارگروه‌های تخصصی را با ترکیب متخصصان و صاحب‌نظران علمی و اجرایی (هر کارگروه شامل حداکثر پنج نفر) تشکیل دهد. از جمله وظایف کارگروه‌های تخصصی عبارت‌اند از:

  • مطالعات و بررسی های تخصصی درزمینه شناسایی، دسته‌بندی و اولویت‌بندی سازمان‌ها و نهاد‌های معتبر بین‌المللی رتبه‌بندی شهرهای جهان
  • مطالعات و بررسی‌های تخصصی در زمینه تعیین شاخص‌ها و پیشنهاد به کمیته راهبری
  • بررسی های تخصصی برای سنجش و پایش وضعیت بر اساس شاخص‌های تأیید شده
  • بررسی راهکارهای مناسب برای بهبود شاخص‌ها و ارتقای جایگاه شهر تهران
  • ارجاع گزارش‌های طبقه‌بندی‌شده به کمیته راهبری
  • تدوین و ارائه دستورالعمل‌ها و شیوه‌نامه‌های مرتبط به کمیته راهبری
  • ارائه مشاوره‌های علمی و تخصصی به کمیته راهبری
  • انجام تمامی امور ارجاعی از سوی کمیته راهبری

ماده 7: احکام

حکم رئیس شورای سیاست‌گذاری توسط شهردار تهران و احکام اعضای شورای سیاست‌گذاری و اعضای کمیته راهبری و کارگروه‌های تخصصی توسط رئیس شورای سیاست‌گذاری صادر می‌شود.

این نظام‌نامه در 7 ماده و 2 تبصره تنظیم‌شده و از تاریخ ابلاغ لازم‌الاجرا است؛ مسئولیت حسن اجرای این نظام‌نامه بر عهده بالاترین مقام هر واحد سازمانی می­باشد.

rating
به اشتراک گذاری

اسناد و قوانین

  نظرات

هیچ نظری ثبت نشده است.

| print