| 06 اردیبهشت 1398

طراحی مدل جنگل‌کاری پایدار برای مناطق نیمه‌خشک (مطالعۀ موردی: حوزۀ آبخیز کن تهران)

1397/9/24 | 09:24 | 329 | 0
طراحی مدل جنگل‌کاری پایدار برای مناطق نیمه‌خشک (مطالعۀ موردی: حوزۀ آبخیز کن تهران)

استان تهران با تغييرات زياد سطح اجتماعي ـ اقتصادي و کيفي زندگي در نواحي مختلف و نيز تفاوت‌هاي ساختاري در بافت فيزيکي و کالبدي شهر، آسيب‌پذيري‌هاي جاني و خسارت مالي متفاوتي را در برابر سيلاب‌ تجربه کرده است. یکی از مهم‌ترین حوزه‌های مشرف به شهر تهران حوزۀ آبخیز کن است که به‌دلیل تشكيلات زمين‌شناسي و عوامل فيزيوگرافی نسبت به سيل حساس است و افزايش جمعيت و تراكم آن در منطقه كه با شروع احداث آزادراه تهران ـ شمال تشديد شده است، بر شدت اين مشكلات افزوده است. ازاین‌رو، با توجه به روند روبه‌رشد تخریب در این حوزۀ آبخیز، جنگل‌کاری امری اجتناب‌ناپذیر است. بنابراین، قبل از اجرای هرگونه فعالیت جنگل‌کاری نیاز به ارزیابی توان سرزمین و مکان‌یابی مناطق مستعد توسعۀ جنگل است. از سویی دیگر، یکی از پیش‌شرط‌های اصلی برای استفادۀ بهینه از زمین، اطلاع از الگوهای کاربری اراضی و دانستن تغییرات هرکدام از این کاربری‌ها در طول زمان است. بنابراین، برای دست‌یابی به یک جنگل‌کاری موفق و پایدار نیاز است تا الگوهای تغییرات کاربری اراضی در هر حوزۀ آبخیز قبل از اجرای طرح‌های جنگل‌کاری بررسی شود. همچنین، کاربری اراضي و نوسانات آن یکي از مهم‌ترین عواملي است که بر چرخۀ طبیعي در اکوسیستم، ازجمله رژیم هیدرولوژیکي تأثیر مي‌گذارد. درك رابطه بین تغییرات کاربری اراضي و تأثیرات ثانویۀ آن روی سیلاب، اطلاعات ضروری را برای برنامه‌ریزی استفاده از زمین و مدیریت پایدار منابع طبیعي فراهم مي‌کند. در همین راستا، این تحقیق با هدف ارزیابی مناطق مناسب جنگل‌کاری در حوزۀ آبخیز کن و بررسی تغییرات کاربری اراضی در گذشته و شبیه‌سازی تغییرات کاربری با توجه به معرفی کاربری جدید جنگل‌کاری انجام شده است. همچنین، تأثیرات این تغییرات بر رواناب و سیلاب در این حوضه بررسی شده است. براساس نتایج به‌دست‌آمدۀ حاصل از روش جنگل تصادفی، مشخص شد که 2116 هکتار از حوزۀ آبخیز کن، توان متوسط برای جنگل‌کاری دارد. همچنین، نتایج شبیه‌سازی تغییرات کاربری با استفاده از مدل Dyna-CLUE نشان داد که براساس سناریوی اول، مساحت مناطق انسان‌ساخت و زمین‌های کشاورزی به‌ترتیب 589 هکتار و 250 هکتار و براساس سناریوی دوم، سطح مناطق جنگل‌کاری تا سال 2040، 2116 هکتار افزایش خواهد داشت. نتایج حاصل از اجرای مدل هیدرولوژیکی WetSpa نیز نشان داد که درصورت اجرای سناریوی جنگل‌کاری به میزان 56/12 درصد کاهش در دبی اوج خواهیم داشت. بنابراین، قبل از هرگونه توسعۀ سطحی جنگل به‌نظر می‌رسد که بهترین‌ روش، ارزیابی تــوان اكولوژيــك منطقــه برای تعيــين پتانسـيل‌هـاي موجـود، درنظرگرفتن تقاضای کاربری اراضی در حال و آینده و بررسی تأثیرات تغییر کابری بر فرآیندهای طبیعی حوزۀ آبخیز است.

فایل های پیوست

rating
به اشتراک گذاری

انتشارات مرکز نشریه دانش شهر

  نظرات

هیچ نظری ثبت نشده است.

نام شما
پست الکترونیک
وب سایت
عنوان
نظر
تصویر امنیتی CAPTCHA
کد را وارد کنید
| print