مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران
ورود به سایت        عضویت
امکان سنجی استقرار مدیریت دانش از نظر وضعیت زیر سا...

» امکان سنجی استقرار مدیریت دانش از نظر وضعیت زیر ساختهای لازم در شهرداری منطقه 8 تهران


نویسنده:  سیده سمانه حسینی
استاد راهنما: دکتر علی حسین کشاورزی
استاد مشاور: دکتر محمد ورزین کریمیان
تاریخ شروع: 6ماه تا 3 سال
دانشگاه: شاهد
مقطع: کارشناسی ارشد
رشته تحصیلی: مدیریت دولتی

این پایان نامه مورد حمایت مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران قرار گرفته است.

در صورتیکه این پایان نامه دارای کاربست باشد می توانید آن را در صفحه بعد مشاهده کنید.




چکیده
امروزه پویایی، پیچیدگی، عدم قطعیت از مشخصه های بارز محیط های سازمانی است، در چنین محیطی سازمان ها برای پیشرفت و کسب رضایت مشتریان و یا  ارباب رجوع خود  نیازمند مدیریت صحیح دانش خود می باشند. چنانچه سازمان ها بخواهند از منافع بیشمار مدیریت دانش بهره گیرند بایستی عوامل زیرساختی مناسبی را فراهم آورند. تحقیق حاضر با هدف پاسخ به این سؤال که  "شهرداری منطقه 8 تهران تا چه اندازه از نظر وضعیت زیرساختهای لازم جهت استقرار مدیریت دانش آمادگی دارد؟" انجام شده است. زیرساخت های مدیریت دانش متشکل از چهار بعد فناوری اطلاعات، فرهنگ سازمانی، ساختار سازمانی، و منابع انسانی در نظر گرفته شد و بر مبنای روش تحقیق توصیفی – پیمایشی انجام شده است. داده های مورد نیاز با استفاده از پرسشنامه های معتبر و استاندارد در سطح نمونه (80 نفر)  بررسی شد و به کمک آزمون های t تک نمونه ای، فریدمن، و ویلکاکسون مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج تحقیق نشان داد، شهرداری منطقه 8 تهران از نظر هیچ یک از ابعاد زیرساخت های مدیریت دانش و همچنین مؤلفه های مربوط به آن ها جهت استقرار مدیریت دانش از وضعیت مساعدی برخوردار نیست، در این میان وضعیت سه بعد فناوری اطلاعات، منابع انسانی و فرهنگ سازمانی در سطح متوسط ارزیابی شد و بعد ساختار سازمانی نیز به طور معناداری پایین تر از سطح متوسط برآورد شد. همچنین یافته های جانبی تحقیق نشان داد در خصوص ابعاد مربوط به فرایندهای مدیریت دانش نیز هیچ یک از ابعاد تولید دانش، کسب دانش، ذخیره سازی دانش، تسهیم و انتقال دانش، بکارگیری دانش از وضعیت مساعدی برخوردار نبودند.

واژگان کلیدی تحقیق

مدیریت دانش، زیرساخت های مدیریت دانش، فرایندهای مدیریت دانش، شهرداری، شهرداری تهران.

خلاصه
امروزه پویایی، پیچیدگی، عدم قطعیت از مشخصه های بارز محیط های سازمانی است، در چنین محیطی سازمان ها برای پیشرفت و کسب رضایت مشتریان و یا  ارباب رجوع خود  نیازمند مدیریت صحیح دانش خود می باشند. چنانچه سازمان ها بخواهند از منافع بیشمار مدیریت دانش بهره گیرند بایستی عوامل زیرساختی مناسبی را فراهم آورند. چنانچه سازمان ها بخواهند به مدیریت دانش به عنوان یک سرمایه ی سازمانی بپردازند بایستی عوامل زیرساختی مناسبی را فراهم آورند. بسترها و زیرساخت های لازم جهت استقرار و کاربرد سیستم نوینی مانند مدیریت دانش از این لحاظ حائز اهمیت است که پیاده سازی این سیستم بدون توجه به آماده بودن بسترها و نقاط قوت و ضعف آنها، غالباً با شکست و ناکامی مواجه خواهد شد.
زیرساخت های مدیریت دانش به عنوان ستون فقرات مدیریت دانش مورد توجه قرار گرفته اند و تقریباً همه ی سازمانهایی که مدیریت دانش را با موفقیت به کارگرفته اند به نیاز و اهمیت وجود زیرساختی حمایتگر و آشکار برای حمایت از نظام مدیریت دانش به خوبی واقفند، لذا این واقعیت که کارآیی و اثربخشی کاربرد مدیریت دانش در سازمان نیازمند وجود زیرساخت هایی قوی و مناسب است تأیید می شود.
شهرداري منطقه 8 تهران، به عنوان سازمانی محلي براي رفع نيازهاي عمراني، رفاهي، خدماتي، فرهنگي و اجتماعي شهروندان در محدوده ی فعالیت خود انجام وظيفه مي كند. افزایش کیفیت زندگی شهروندان از طریق برطرف کردن مناسب این نیازها یکی از اهداف اصلی شهرداری تهران و به تبع آن شهرداری منطقه 8 تهران می باشد. این امر با بالا بردن سرعت خدمات و از آن مهمتر کیفیت خدمات در سازمان خدمت- محوری مانند شهرداری محقق خواهد شد. با به کارگیری سیستم مدیریت دانش، از طریق جریان یافتن اصولی دانش و توزیع مناسب آن در سازمان، هم بر سرعت و هم بر کیفیت خدمات سازمان افزوده خواهد شد  و در نتیجه، مهمترین هدف شهرداری یعنی پاسخگویی مناسب به نیازهای متنوع شهروندان محقق خواهد شد.
از طرفی، بررسی زیرساخت های لازم جهت پیاده سازی مدیریت دانش در سازمان یکی از ملاحظات مدیریتی جهت استفادۀ هر چه سودمندتر از دانش می باشد. بنابراین انجام مطالعاتی جهت بررسی میزان آمادگی شهرداری منطقه 8 تهران قبل از پیاده سازی سیستم مدیریت دانش امری ضروری و با اهمیت خواهد بود.
تحقیق حاضر با هدف پاسخ به این سؤال که  "شهرداری منطقه 8 تهران تا چه اندازه از نظر وضعیت زیرساختهای لازم جهت استقرار مدیریت دانش آمادگی دارد؟" انجام شده است. زیرساخت های مدیریت دانش متشکل از چهار بعد فناوری اطلاعات، فرهنگ سازمانی، ساختار سازمانی، و منابع انسانی در نظر گرفته شد و بر مبنای روش تحقیق توصیفی – پیمایشی انجام شده است. داده های مورد نیاز با استفاده از پرسشنامه های معتبر و استاندارد در سطح نمونه (80 نفر)  بررسی شد و به کمک آزمون های t تک نمونه ای، فریدمن، و ویلکاکسون مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج تحقیق نشان داد، شهرداری منطقه 8 تهران از نظر هیچ یک از ابعاد زیرساخت های مدیریت دانش و همچنین مؤلفه های مربوط به آن ها جهت استقرار مدیریت دانش از وضعیت مساعدی برخوردار نیست، در این میان وضعیت سه بعد فناوری اطلاعات، منابع انسانی و فرهنگ سازمانی در سطح متوسط ارزیابی شد و بعد ساختار سازمانی نیز به طور معناداری پایین تر از سطح متوسط برآورد شد. همچنین یافته های جانبی تحقیق نشان داد در خصوص ابعاد مربوط به فرایندهای مدیریت دانش نیز هیچ یک از ابعاد تولید دانش، کسب دانش، ذخیره سازی دانش، تسهیم و انتقال دانش، بکارگیری دانش از وضعیت مساعدی برخوردار نبودند.
کاربست

شناسنامه کاربست پایان نامه های انجام شده

مشخصات کلی پایان نامه

عنوان پایان نامه : امکان سنجی استقرار مدیریت دانش از نظر وضعیت زیر ساختهای لازم در شهرداری منطقه 8 تهران

نام دانشجو : سیده سمانه حسینی

استاد راهنما : دکتر علی حسین کشاورزی

رشته تحصیلی: مدیریت دولتی گرایش مدیریت منابع انسانی

استاد/اساتید مشاور : دکتر محمد وزین کریمیان

مقطع: کارشناسي ارشد

نمره پایان نامه :

     نام دانشگاه : شاهد

معاونت پژوهشی مرتبط در مرکز: مطالعات و برنامه ریزی مدیریت، امور اجتماعی و اقتصادی

سال دفاع : 1389

مدیریت پژوهشی مرتبط در مرکز: فناوری، مدیریت و حکمرانی شهری

بهره برداران بالقوه

الف)- معاونت ها :

مالی و اداری

فنی و عمرانی

حمل و نقل

معماری و شهرسازی

اجتماعی و فرهنگی

برنامه ریزی و توسعه شهری:X

خدمات شهری

حقوقی، شورا و امور مجلس

ب)- ادارات :

دفتر شهردار

امور بانوان

اعتباری

روابط عمومی و بین الملل

مجامع، شرکت ها و سازمان ها

ج)- سازمان ها:

املاک و مستغلات

ورزشی

میادین میوه

نوسازی شهر

پایانه ها

معاینه خودرو

مدیریت بحران

زیباسازی

تاکسیرانی

فرهنگی و هنری

پارک و فضای سبز

فناوری اطلاعات

سرمایه گذاری و مشارکت ها

ترافیک

آتش نشانی

عمران

مشاور مهندسی

بازنشستگی

د) - شرکت ها :

نوسازی عباس آباد

فناوران

خاکریز آب

یادمان سازه

کنترل ترافیک

پردازش

خدمات اداری شهر

پیک بادپا

عرف ایران

کنترل کیفیت هوا

خودرو سرویس

اتوبوسرانی

مطالعات حمل و نقل

راه آهن

شهر سالم

سرمایه گذاری

ساماندهی صنایع و مشاغل

شاخص های ارزیابی پتانسیل کاربست

امتیازات(10-0)

1- کیفیت دانشگاه و استاد راهنما ( میزان تخصص دانشگاه و استاد راهنما در حوزه مورد نظر )

8

2- میزان جمع آوری اطلاعات کمی و کیفی واقعی از شهر تهران

8

3-کیفیت علمی پایان نامه ( چارچوب مند بودن، دارای روش تحقیق و ساختار نظام یافته، استفاده از منابع علمی معتبر و ...)

8

4 -میزان انطباق موضوع با مسایل جاری مدیریت شهری تهران

8

5- میزان کاربردی بودن پیشنهادات اجرایی ارایه شده ( در قالب دستورالعمل، آیین نامه و ...)

8

میانگین مجموع کل امتیازات پتانسیل کاربست

8

روش کاربست و بهره برداری مناسب از منابع آن

تهیه خلاصه مدیریتی و ارسال آن به بهره برداران بالقوه

تهیه مقاله علمی و چاپ آن در دانش شهر:X

تهیه دستورالعمل، آئین نامه و.... از نتایج تحقیق

تهیه مقاله و چاپ آن در مجلات علمی-پژوهشی یا علمی-ترویجی:X

بهره گیری از نتایج در قالب نرم افزار

 تهیه کتاب و انتشار آن

بهره گیری از نتایج در قالب محصول

  بازاریابی و فروش نتایج به مشتریان بالقوه

سایر موارد و توضیحات :

 

 

 

 

 

خلاصه پروژه:

امروزه پویایی، پیچیدگی، عدم قطعیت از مشخصه های بارز محیط های سازمانی است، در چنین محیطی سازمان ها برای پیشرفت و کسب رضایت مشتریان و یا  ارباب رجوع خود  نیازمند مدیریت صحیح دانش خود می باشند. چنانچه سازمان ها بخواهند از منافع بیشمار مدیریت دانش بهره گیرند بایستی عوامل زیرساختی مناسبی را فراهم آورند. تحقیق حاضر با هدف پاسخ به این سؤال که  "شهرداری منطقه 8 تهران تا چه اندازه از نظر وضعیت زیرساختهای لازم جهت استقرار مدیریت دانش آمادگی دارد؟" انجام شده است. زیرساخت های مدیریت دانش متشکل از چهار بعد فناوری اطلاعات، فرهنگ سازمانی، ساختار سازمانی، و منابع انسانی در نظر گرفته شد و بر مبنای روش تحقیق توصیفی – پیمایشی انجام شده است. داده های مورد نیاز با استفاده از پرسشنامه های معتبر و استاندارد در سطح نمونه (80 نفر)  بررسی شد و به کمک آزمون های t تک نمونه ای، فریدمن، و ویلکاکسون مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج تحقیق نشان داد، شهرداری منطقه 8 تهران از نظر هیچ یک از ابعاد زیرساخت های مدیریت دانش و همچنین مؤلفه های مربوط به آن ها جهت استقرار مدیریت دانش از وضعیت مساعدی برخوردار نیست، در این میان وضعیت سه بعد فناوری اطلاعات، منابع انسانی و فرهنگ سازمانی در سطح متوسط ارزیابی شد و بعد ساختار سازمانی نیز به طور معناداری پایین تر از سطح متوسط برآورد شد. همچنین یافته های جانبی تحقیق نشان داد در خصوص ابعاد مربوط به فرایندهای مدیریت دانش نیز هیچ یک از ابعاد تولید دانش، کسب دانش، ذخیره سازی دانش، تسهیم و انتقال دانش، بکارگیری دانش از وضعیت مساعدی برخوردار نبودند.

هدف اصلی

هدف اصلی این پژوهش امکان سنجی استقرار مدیریت دانش از نظر وضعیت زیرساخت های لازم در شهرداری منطقه 8  تهران بوده است.

اهداف فرعی

1. امکان سنجی استقرار مدیریت دانش از نظر وضعیت نظام فناوری اطلاعات در شهرداری منطقه 8  تهران؛

2. امکان سنجی استقرار مدیریت دانش از نظر وضعیت ساختار سازمان در شهرداری منطقه 8  تهران؛

3. امکان سنجی استقرار مدیریت دانش از نظر وضعیت فرهنگ سازمانی در شهرداری منطقه 8  تهران؛

4. امکان سنجی استقرار مدیریت دانش از نظر وضعیت منابع انسانی در شهرداری منطقه 8 تهران.

نتیجه گیری

به طور کلی و بر اساس اهداف پژوهش می توان گفت: شهرداری منطقۀ 8 تهران از وضعیت زیرساختی مناسبی جهت استقرار مدیریت دانش برخوردار نیست، و با وجود وضعیت نامناسب زیرساخت های مدیریت دانش در سازمان، هیچ یک از فرایندهای مدیریت دانش در سازمان نیز از وضعیت مناسبی برخوردار نیستند.

همچنین در میان زیرساخت های مدیریت دانش، ساختار سازمانی از وضعیت نامساعدتری نسبت به سایر زیرساخت ها برخوردار است؛ و از میان ابعاد مربوط به فرایندهای لازم جهت استقرار مدیریت دانش در سازمان وضعیت دو بعد تولید دانش و بکارگیری دانش از سایر ابعاد نامساعدتر می باشد.

پیشنهادات

در زمینه نظام فناوری اطلاعات

1.        گاهی به دلیل پیچیده بودن فناوری اطلاعات، افراد برای استفاده از سیستم های جدید اکراه دارند. اکراه افراد از کار کردن با سامانه های فناوری اطلاعات، به دلیل عدم آشنایی و نداشتن تجربۀ کار با این سیستم ها می باشد که علت اصلی آن را می توان در فقدان برنامه های آموزشی مناسب برای آشنا کردن کارکنان با سیستم ها و فرایندهای جدید فناوری اطلاعات و عدم ابلاغ و افشای فواید سیستم های جدید فناوری اطلاعات در مقایسه با سیستم های موجود توسط سازمان برای کارکنان جستجو کرد (کشاورزی، 1387). بنابراین پیشنهادات زیر جهت بهبود وضعیت فناوری اطلاعات در شهرداری منطقۀ 8 تهران ارائه می شود:

2. ارتقاء مهارت های فنی و حرفه ای کارکنان در استفاده از سیستم های اطلاعاتی و همچنین آشنایی بیشتر آن ها با کاربردها و مزایای هر یک از سیستم های اطلاعاتی از طریق برگزاری کلاس ها، کارگاه ها و سمینارهای آموزشی.

3.        ایجاد فرهنگ استفاده از فناوری اطلاعات جهت استفاده و تسهیم دانش در سازمان، زیرا تا زمانی که این فرهنگ در سازمان وجود نداشته باشد، نمی توان از فناوری اطلاعات جهت دستیابی به اهداف مدیریت دانش در سازمان بهره گرفت (داونپورت، 1379).

4.        با توجه به نقش فناوری اطلاعات به عنوان عاملی مناسب برای ارتباطات اطلاعاتی درون و برون سازمانی و انجام کارها به صورت گروهی پیشنهاد می شود، فرهنگ استفاده از شبکه های داخلی نظیر اینترانت، شبکه های اطلاع رسانی، پورتال سازمان، پست های الکترونیکی، و گروه افزارها به منظور تسهیل در امر ارتباطات میان اعضای سازمان به صورت عمودی و افقی ایجاد گردد.

5.        ایجاد سامانۀ نقشۀ دانش از طریق ایجاد بانک های اطلاعاتی که مشخص می کند کدامیک از کارکنان، در چه موضوعی و در چه بخشی از سازمان دانش خاصی را دارا هستند، تا در صورت نیاز بتوان به آن دسترسی یافته و از آن ها در جهت حل مشکلات سازمان بهترین استفاده را نمود.

در زمینه ساختار سازمانی

1.        شکل گیری واحد مدیریت دانش در ساختار سازمانی شهرداری منطقۀ 8 تهران و انجام فرایندهای منظم کاری و تدوین قوانین و آیین نامه های دانشی در سازمان.

2.        تغییر و تحول در ساختار سازمانی و تبدیل آن به ساختاری منعطف.

3.        گسترش روابط شبکه ای در میان کارکنان و مدیران به منظور کاستن از میزان تمرکز در ساختار سازمان.

4.        تقویت میزان آزادی عمل افراد در انجام فعالیت های کاری از طریق تفویض اختیار و مسئولیت بیشتر به کارکنان.

5.        توجه به طراحی فیزیکی در سازمان ها  (مانند استفاده از طراحی دفاتر باز) به گونه ای که تعاملات بین واحدها و کارکنان را ساده تر نموده، و تعامل در میان مرزهای رسمی سازمان آسان تر شود.

6.        توجه به مشارکت حداکثری کارکنان در تصمیم گیری ها.

7.        افزایش شفافیت در تصمیم گیری ها، اقدامات، فرایندها، و قوانین سازمانی.

8.        تقویت روابط غیر رسمی از طریق ایجاد فرصت برای کارکنان برای عضویت در تشکل ها و گروه های سازمانی و همسو نمودن اهداف آن با اهداف سازمانی.

9.        توجه و تأکید به کار تیمی و تیم سازی در سازمان برای انجام پروژه های کاری.

10.     ایجاد کانال های ارتباطی غیر رسمی از طریق برگزاری جلسات و نشستها و یا استفاده از امکانات موجود در پورتال مانند تالارهای گفتگو که از طریق آن ها دانش و اطلاعات در سراسر سازمان جریان یابد و در دسترس تمامی کارکنان قرار بگیرد.

 

در زمینه فرهنگ سازمانی

1.        میزان آگاهی مدیران و کارکنان از منافع مدیریت دانش ارتقاء داده شود، برای این منظور می توان از برگزاری دوره های آموزشی، گنجاندن بحث مدیریت دانش در دستورکار جلسات عمومی مدیران با کارکنان، و اختصاص دادن بخشی از فضای پورتال سازمان به مباحث مربوط به مدیریت دانش بهره گرفت.

2.        ایجاد فرهنگ "تسهیم دانش قدرت است" به جای  شعار "دانش قدرت است" ، از طریق اجرای برنامه های انگیزشی و تشویقی مناسب در سازمان.

3.        استقبال از ایده های نو و تولید دانش جدید و راه حل های تازه در سازمان و استفاده از آن ها در طراحی مجدد فرایندها و روش های کاری.

4.        ایجاد فضای باز در سازمان به صورتی که کارکنان احساس آزادی عمل کنند و اجازۀ بیان عقاید و تفکرات خود را داشته باشند.

5.        ایجاد فرهنگ یادگیری از طریق تجربه، یعنی بهره برداری از اشتباهات و شکست های گذشته و استفاده از آن ها در فعالیت های آینده.

6.        تشریح منافع عمومی حاصل از اعتماد برای افراد.

7.        شناسایی و رفع عوامل ایجاد عدم اعتماد در بین کارکنان.

8.        تقویت فرهنگ مدیریت مشارکتی در سازمان، برای این منظور می توان نسبت به تقویت نظام پیشنهادات اقدام کرد.

9.        استفاده از برنامه های گردش شغلی در سازمان به گونه ای که باعث انتشار دانش در واحدهای مختلف سازمانی و افزایش سطح یادگیری در کارکنان گردد.

10.     تشکیل انجمن های علمی یا حرفه ای (مجموعه مهندسان، محققان و مانند آن) برای تولید و تسهیم دانش شغلی. به منظور اثربخشی بهتر این انجمن ها باید حمایت های مادی و معنوی لازم از فعالیت های آن ها صورت بگیرد و به افراد واجد شرایط فرصت حضور در انجمن ها داده شود.

11.     گسترش و نهادینه نمودن فرهنگ مطالعه و یادگیری و تقویت روحیۀ پرسشگری در کارکنان.

در زمینه منابع انسانی

1.        تدوین سیاست های پرورش و توسعۀ منابع انسانی با توجه به اهداف راهبردی سازمان و مدیریت دانش.

2.        ایجاد تعهد در مدیران ارشد سازمان برای حمایت از برنامه های مدیریت دانش در سازمان.

3.        تدوین برنامه های انگیزشی برای ایجاد تمایل در منابع انسانی برای مثال در نظرگرفتن پاداش ویژه  و یا برگزاری مراسم رسمی تشکر برای کارکنانی که بیشترین مشارکت و نقش را در کسب، تولید، انتقال و بکارگیری دانش داشته اند.

4.        برگزاری جلسات مشترک میان کارکنان واحدها و بخش های مختلف سازمان جهت هم اندیشی و انتقال تجارب و پیشنهادات سازنده  و همچنین افزایش ارتباطات سازمانی در راستای تحقق اهداف مدیریت دانش در سازمان.

5.        توجه به محتوای دوره های آموزشی بر اساس نیازهای واقعی کارکنان.

6.        تقویت یادگیری های غیر رسمی در سازمان.

7.        بهبود مدیریت شایستگی و شایسته سالاری در سازمان از طریق شناسایی افراد شایسته و استفاده از دانش، تخصص و مهارت های آن ها.

 

پیشنهادهایی برای تحقیقات آتی

هر تحقیقی هر چند به صورتی جامع انجام شود، به لحاظ برخی محدودیت های ماهوی و شکلی اعم از موضوعی و زمانی، توانایی پرداختن به ابعاد مختلف یک موضوع را ندارد. این پژوهش نیز از این قاعده مستثنی نبوده است. بنابراین برای انجام تحقیقات همسو با موضوع تحقیق و توسعۀ آن پیشنهاداتی به شرح زیر ارائه می شود:

1.        امکان سنجی استقرار مدیریت دانش از نظر وضعیت زیرساخت های لازم، اولین قدم برای پیاده سازی مدیریت دانش محسوب می شود بنابراین این تحقیق می تواند در سایر مناطق شهرداری تهران و یا سازمان های خدماتی اعم از دولتی و خصوصی انجام شود.

2.        در این تحقیق از مدل لی و چویی (2003) برای زیرساخت های مدیریت دانش استفاده شده است، پیشنهاد می شود محققان آینده با استفاده از سایر مدل ها که دربرگیرندۀ ابعاد دیگری از زیرساخت های مدیریت دانش می باشد به مطالعۀ وضعیت سازمان بپردازند.

3.        در تحقیقات آینده می توان به بررسی رابطۀ هر یک از زیرساخت های مدیریت دانش (فناوری اطلاعات، فرهنگ سازمانی، ساختار سازمانی، منابع انسانی) به صورت مجزا با استقرار موفقیت آمیز مدیریت دانش پرداخت.

4.        پیشنهاد می شود در تحقیق دیگری به بررسی موانع و چالش های پیاده سازی مدیریت دانش در سازمان های ایرانی پرداخته شود.

 


تاریخ انتشار مطلب:  1390/12/8 تعداد مشاهده: 4557  | چاپ مطلب : print
  
جستجو در پایان نامه ها
برای جستجو در این بانک می توانید از فرم زیر استفاده نمایید